Αλ. Αγγελόπουλος (Aldemar Resorts): Πάνω από 400 επαγγέλματα συνθέτουν το σημερινό οικοσύστημα φιλοξενίας στην Ελλάδα

«Να αναδειχθούν νέες περιοχές στη χώρα μας σε σύγκριση με τον τουριστικό χάρτη που είχαμε υπόψη μας μέχρι τώρα τουλάχιστον» τονίζει στο vidcast της «Ν» ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Aldemar

Η φιλοξενία στην Ελλάδα είναι ένα ευρύ οικοσύστημα πλήθους ανθρώπων και επαγγελματικών ειδικοτήτων που απαιτεί επιδέξιες πολιτικές για την ανάδειξή του, για να προχωρήσει μπροστά, για να ξεφύγει από την απλή καταγραφή κεφαλών που έρχονται και φεύγουν ως τουρίστες στη χώρα μας δείχνοντας προτίμηση σε κορεσμένες τουριστικά περιοχές, τονίζει στο vidcast της «Ν» ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Aldemar, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος.

Φέτος το ελληνικό τουριστικό οικοσύστημα βρίσκεται σε επιβράδυνση και ίσως αυτό συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά, επισημαίνει ο κ. Αγγελόπουλος, ο οποίος προτάσσει τη τριπλή έλικα για τη δημιουργία ενός αποδοτικού μοντέλου για κάθε περιοχή, είναι η συνεργασία πανεπιστημιακής κοινότητας, τοπικής αυτοδιοίκησης-πολιτείας, επιχειρηματιών. Μιλώντας για τα σχέδια του ομίλου Αldemar το νέο concept που υιοθετεί, συνδυάζει τη φιλοξενία με το real estate. Η στρατηγική με την οποία θα αναπτυχθεί το σχέδιο της Aldemar έχει ως επίκεντρο τη φύση, τον άνθρωπο, τον εργαζόμενο και τον φιλοξενούμενο.

-Kύριε Αγγελόπουλε, αβέβαιο περιβάλλον και τουρισμός, πώς εξελίσσεται το φετινό καλοκαίρι και πώς διαμορφώνεται η μέχρι τώρα κατάσταση για τον ελληνικό ξενοδοχειακό κλάδο;

Θα ξεκινήσω με κάτι λίγο οξύ, αλλά είναι απαραίτητο να λέγεται για να βάζει κανείς μια βάση σε μια συζήτηση τέτοιου τύπου. Ο ελληνικός τουρισμός είναι καζίνο. Θέλει και λίγη τύχη, θέλει και να συνηγορήσουν όλα, ώστε να κινηθεί καλά. Μια χώρα με ασφάλεια, μια χώρα με δυναμική και την ίδια ώρα μια χώρα που να είναι έξω από όλα όσα συμβαίνουν γύρω της. Η Ελλάδα είναι αυτή τη στιγμή αυτό το πράγμα. Παρ’ όλα αυτά, λόγω της γειτνίασης με τον αραβικό κόσμο και λέω γειτνίαση, γιατί εμείς δεν θεωρούμε ότι είμαστε γείτονες με τον αραβικό κόσμο, αλλά ένας άνθρωπος που έρχεται από οποιαδήποτε άλλη χώρα, εάν δει το χάρτη, την ανασφάλειά του την έχει. Αυτή τη στιγμή λοιπόν είμαστε σε μια επιβράδυνση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Δεν σημαίνει ότι πάμε κακά ή καλά, σημαίνει ότι υπάρχει μια επιβράδυνση. Είναι τόσο ξεκάθαρη η τοποθέτησή μου γιατί διαβάζω πάρα πολλούς που προσπαθούν να ερμηνεύσουν. Δεν υπάρχει λόγος ερμηνείας, πρέπει να παρακολουθεί κανείς όσο γίνεται καθημερινά αυτή την εξέλιξη.

Την ίδια ώρα έχουμε μια πραγματική οικονομική κρίση σε ευρωπαϊκό επίπεδο πολύ διαφορετική από εκείνη των προηγούμενων χρόνων. Τα προηγούμενα χρόνια κοιτάγαμε τον εαυτό μας και την κρίση μας και δεν βλέπαμε ότι ο κόσμος γύρω μας λειτουργούσε με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο. Αυτή τη στιγμή όμως έχεις μια ασθενή γερμανική οικονομία η οποία είναι εξαρτημένη από την αυτοκινητοβιομηχανία και άρα πρέπει να επαναπροσδιορίσει το επιχειρηματικό της μοντέλο. Έχεις μια Γαλλία η οποία έχει διπλή κρίση χρέους αντίστοιχη με αυτή που είχαμε εμείς με μια διαφορά ότι εμείς είμαστε μια πάρα πολύ μικρή χώρα αλλά η Γαλλία δεν είναι μια μικρή χώρα. Έχουμε πολέμους που κοστίζουν σε πολλούς και από τους οποίους κερδίζουν λίγοι. Άρα τι έχουμε απέναντι μας. Έχουμε ένα αποδυναμωμένο οικονομικά κοινό και του ζητάμε να έρθει στην ακριβότερη όλων των εποχών Ελλάδα. Άρα για τι μιλάμε τώρα. Πάμε καλά, δεν πάμε καλά. Η γνώμη μου είναι ότι δεν πάμε καλά ως πολιτική τουριστική. Ο κόσμος θα έρχεται από κεκτημένη ταχύτητα όσο έρχεται. Αυτή η φετινή πτώση είναι η πρώτη χρονιά και θα ακολουθήσει και η επόμενη.

-Το κοινό μας δεν έχει διαφοροποιηθεί κ. Αγγελόπουλε; Εννοώ το τουριστικό μείγμα. Όσον αφορά την προέλευση των τουριστών; Τι δείχνουν τα στοιχεία;

Η Γερμανία είχε την πρωτοκαθεδρία για πάρα πολλά χρόνια. Την έχασε πέρυσι από την Αγγλία και αυτές είναι οι δύο μεγάλες αγορές της χώρας. Η Αμερική έχει έναν πάρα πολύ συγκεκριμένο τρόπο που ταξιδεύει. Προτιμάει αστικά κέντρα ή κάποιο πολιτιστικό μέρος και ενδεχομένως τις Κυκλάδες. Οι Κυκλάδες όμως χάνουν για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά έδαφος. Η Αμερική η οποία νομίζω έχει μια ελαφρά υστέρηση αυτή τη στιγμή, είναι περισσότερο συγκυριακή υστέρηση, έδωσε ένα boost στο αστικό περιβάλλον της Αθήνας, πολύ μεγάλο boost. Η Ινδία είναι μια σύνδεση που ξεκίνησε τώρα, δεν μπορεί να αξιολογηθεί. Σε κάθε περίπτωση όμως βλέπουμε ότι περισσότεροι από τους Ινδούς που τελικά καταφθάνουν στη χώρα έρχονται για εργασία.

Είναι μετακλητοί, υπάλληλοι, γιατί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που έχουμε αυτή τη στιγμή είναι ότι μας λείπουν περίπου 100-150 χιλιάδες εργατικά χέρια από την κακή κατά τη γνώμη μου επιλογή να στραφούμε στα AEΙ και να ξεχάσουμε ότι η χώρα χρειάζεται κυρίως τεχνικές σχολές σε ποσοστό που ξεπερνάει το 70%. Η συμμετοχή μου στο Συμβούλιο Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Πατρών μου έδειξε ότι έχουμε απίστευτα νεαρά μυαλά, ικανότατα αλλά και πολλούς που έρχονται και τα παίρνουν γρήγορα και τα απορροφούν.

Και για να γυρίσω στον τουρισμό αντίστοιχα έχουμε αυτό το απίστευτα τεράστιο παραλιακό μέτωπο και ένα μεγάλο σύνθετο οικοσύστημα φιλοξενίας και το αγνοούμε σε επίπεδα πολιτικής δεν το έχουμε κοιτάξει ποτέ πραγματικά, γινόμαστε μόνο καταμετρητές κεφαλών. Περισσότερα από 400 επαγγέλματα συνθέτουν το σημερινό οικοσύστημα φιλοξενίας. Άρα πρέπει να το υπηρετήσουμε και να βοηθήσουμε όλα τα υπόλοιπα να ανεβάσουν την αξία του και ενδεχομένως και την τιμή του. Αναδεικνύονται νέες περιοχές στη χώρα μας σε σύγκριση με τον τουριστικό χάρτη που είχαμε στο μυαλό μας μέχρι τώρα τουλάχιστον. Το νέο χωροταξικό αρχίζει και βλέπει λίγο τις περιοχές που θα έπρεπε να έχουν προοπτική μεταξύ των οποίων είναι η Πελοπόννησος και το Βόρειο Αιγαίο.

-Βλέπουμε την Πελοπόννησο να παίρνει τον ρόλο που έπρεπε να έχει;

Πλεονεκτεί στο ότι είναι στην ενδοχώρα. Πλεονεκτεί στο ότι έχει ένα τεράστιο παραλιακό μέτωπο με καλές παραλίες. Προσιτές. Πλεονεκτεί στην πρόσβαση νέα οδικά δίκτυα, νέα αεροδρόμια. Μόλις δημοπρατήθηκε το αεροδρόμιο της Καλαμάτας και ελπίζουμε σύντομα και να προχωρήσει η αξιοποίηση για το αεροδρόμιο του Αράξου μαζί με το πακέτο των 22 αεροδρομίων. Είναι σημεία που δεν υπάρχει κορεσμός. Όλα αυτά είναι το εξελικτικό μοντέλο που θα θέλαμε να δούμε. Βλέπουμε μια στήριξη τελευταία και ευτυχώς γιατί η αλήθεια είναι ότι είχα ανησυχήσει λίγο ότι περισσότερο μας αρέσει να χτίζουμε εκεί που υπάρχει κάτι και όχι εκεί που υπάρχει προοπτική. Και αντίθετα βλέπουμε ένα κομμάτι του Αιγαίου να πέφτει γιατί είναι πολύ κοντά σε κορεσμένες περιοχές. Είναι περιοχές που έχουν εξαντλήσει τη φέρουσα ικανότητά τους. Μια έκφραση που δεν θέλει κανένας να μιλάει ανοιχτά γι’ αυτήν.

-Κύριε Αγγελόπουλε, συνηθίζετε να μιλάτε για φιλοξενία. Δεν χρησιμοποιείτε εύκολα τον όρο ξενοδοχειακός όμιλος ή τουριστικό προϊόν για τον όμιλο Aldemar. Πως διαμορφώνεται η  στρατηγική σας και στην τωρινή δύσκολη ή τουλάχιστον διαφορετική τουριστική περίοδος αλλά και μακροπρόθεσμα;

Φιλοξενούμε πάνω από 2.000 άτομα και 500 εργαζόμενους. Ο πρώτος που φιλοξενείται και του οποίου πρέπει να του δώσουμε μια προοπτική, καλή ζωή, είναι ο εργαζόμενος που θα φιλοξενήσω. Πρέπει να έχει σωστό δωμάτιο, σωστές υπηρεσίες και να μην νιώθει ότι είναι απλά εκεί πέρα για να κάνει το οκτάωρο και ενδεχομένως να με σταυρώνει το βράδυ και να μου πετάει βελάκια. Άρα η φιλοξενία, το οικοσύστημα της φιλοξενίας που περιγράφουμε, περιλαμβάνει μια σωστή φιλοξενία του εργαζόμενου για να παρέχει μια σωστή υπηρεσία στον επισκέπτη.

Στο επόμενο διάστημα αυτό που ετοιμάζουμε και αυτό που θα θέλαμε να προχωρήσει πια είναι ένα σύστημα φιλοξενίας μόνιμων κατοίκων. Έχουμε αδειοδοτήσει τον δεύτερο μεγαλύτερο οικισμό μετά το Ελληνικό στην Ελλάδα και είμαστε σε μια διαδικασία να κάνουμε κάτι λίγο πρωτοποριακό, να δώσουμε πράσινα χαρακτηριστικά, να μπορεί κανείς δηλαδή να ζει σε ένα σπίτι στο οποίο το ενεργειακό φορτίο να είναι απόλυτα ελεγχόμενο εάν όχι μηδενικό και με αυτόν τον τρόπο να φτιάξει κανείς μέσα σε ένα περιβάλλον, που παλιά το λέγαμε ξενοδοχείο, τη φιλοξενία ενός κατοίκου που παίρνει την ξενοδοχειακή υπηρεσία ενός επισκέπτη και ενός εργαζόμενου που όταν φεύγει από τη δουλειά του μπορεί να πάει σε ένα μπαράκι και να κάτσει με τους συναδέλφους του και να απολαύσουν ενδεχομένως μια άλλη μορφή φιλοξενίας έξω από το ωράριό τους. Αυτό είναι το οικοσύστημα που δουλεύουμε αυτή τη στιγμή και σε αυτό προσανατολιζόμαστε.

-Κάνετε μετάβαση σε ένα άλλο μοντέλο παροχής υπηρεσιών φιλοξενίας μέσω του δικτύου της Aldemar για να το καταλάβουμε λίγο καλύτερα;

Ναι. Πάμε σε πιο έντονο real estate κομμάτι. Ενδεχομένως να ακούσετε και άλλα πράγματα στο επόμενο διάστημα. Να κάνω μια παρένθεση. Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι δεν μας ανήκει τίποτε άλλο παρά μόνο ο χρόνος στον οποίο λειτουργούμε. Αυτό που πρέπει να παραδίδεις στην πορεία, είτε στα παιδιά σου είτε στους συνεργάτες σου είτε τέλος πάντως σε μια κοινωνία τοπική, είναι μια προοπτική και μερικές ευκαιρίες. Πρέπει με κάποιον τρόπο όλα να δομηθούν με τέτοιον τρόπο  ώστε να καταλήγεις σε κάτι όμορφο όχι μόνο για σένα αλλά και για αυτούς που ακολουθούν.

Το μοντέλο λοιπόν που υιοθετούμε σήμερα είναι να φτιάξουμε ένα νέο σύστημα φιλοξενίας σε περιοχές που έχουν φυσικούς πόρους, ανθρώπινους πόρους και να προτείνουμε ένα νέο μοντέλο ζωής. Άρα να δώσουμε χώρο να υπάρχει ο άνθρωπος και να υπάρχει με όρους που εκείνος θέλει. Άρα τι κάνουμε, γυρίζουμε τον κόσμο πίσω στη γη. Μέσα σε αυτό που σχεδιάζουμε έχουμε μέσα και τη γη και το τρόφιμο. Φυσικούς πόρους, αγροτική παραγωγή, ανθρώπινους πόρους, τον απόλυτο θεό μας εδώ που είναι ο ήλιος, η βροχή. Και βέβαια να βάλουμε εδώ και τον παράγοντα ανθρώπινο δυναμικό.

-Έχετε συνεργάτες, ανθρώπους που δουλεύουν στο δίκτυο της Aldemar για πάρα πολλά χρόνια σε θέσεις εργασίας που για κάποιους άλλους είναι περιστασιακές ή ευκαιριακές. Αυτό πώς το πετυχαίνετε και πώς σκοπεύετε να το εξελίξετε;

Λοιπόν, ίσως είναι και το πιο αγαπημένο μου κομμάτι αυτής της ζήτησης. Εμείς είμαστε εντάσεως κεφαλαίου και εντάσεως εργασίας. Το εντάσεως κεφαλαίου το αφήνουμε, πάμε στο εντάσεως εργασίας. Σημαίνει ότι τους χρειάζομαι. Αλλά το γεγονός ότι τους χρειάζομαι είναι μονόπατο. Με χρειάζονται και εκείνοι, αν μπορώ να τους δώσω αυτά που δικαιούνται, μια προοπτική και ενδεχομένως ένα μοντέλο ζωής το οποίο να φαίνεται διαχρονικά πιο σταθερό.

Διαλέξαμε τους συνεργάτες μέσα από τα κοντινά χωριά. Άρα, το πρώτο πράγμα που κάναμε είναι να βρούμε ανθρώπους που να είναι στην ευρύτερη περιοχή. Να έχουν ήδη ένα μοντέλο ζωής ή ένα σπίτι και άρα τα λεφτά να έχουν μεγαλύτερη αξία. Αν πρέπει τα μισά χρήματα να πάνε σε ένα ενοίκιο, είναι ένα πρόβλημα.

Το δεύτερο, ετοιμάζουμε κάτι, ελπίζω να το ανακοινώσουμε σύντομα. Έχουμε σκοπό να μπορέσουμε να εκπαιδεύουμε μόνοι μας το προσωπικό. Ακόμα και αν δεν μας επιλέγουν διαχρονικά να έχουν ένα χαρτί, να μπορούν να μεταπηδήσουν σε κάτι άλλο και άρα να έχουν μια προοπτική. Δεν θεωρώ ότι οι εργαζόμενοι είναι όμηροι του εργοδότη. Πρέπει να αναπτύσσονται, ακόμα και με κόστος, το ενδεχόμενο να φύγουν και να πάνε σε μια άλλη επιχείρηση. Αλλά όταν κάποιος είναι καλά, πιστεύω ότι θα επιλέγει πάντα εκεί που είναι καλά. Θα μείνει. Και ετοιμάζω και ένα πολύ ωραίο μοντέλο για τα στελέχη, που είναι ακραίο για τα ελληνικά δεδομένα, αλλά η αλήθεια είναι ότι μόνο έτσι μπορείς να δείξεις στον άλλον πόσο τον τιμάς. Δηλαδή, σε αυτό το οικιστικό μοντέλο που συζητάμε, εγώ θέλω να παρέχω και μοντέλο ζωής για κάποιους εξ αυτών.

Εγώ διάλεξα να μπω στο Συμβούλιο Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών και σε συζητήσεις τοπικού χαρακτήρα γιατί θεωρώ ότι η επίδρασή μας πρέπει να είναι τοπική. Πρέπει να παρέμβουμε όσο μπορούμε τοπικά. Εθνικά δεν μπορούμε όλοι και να μπορούσαμε, χαμένο θα πάει.

-Είναι αλήθεια ότι έχετε ισχυρό θεσμικό αποτύπωμα. Ποιος είναι ο στόχος σας ως Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ) και μέλος Δ.Σ. στο Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος, ιδρυτικό μέλος του Ελληνικού Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας, μέλος του Leadership Council του Boston University στην Ελλάδα, μέντορας στον επιταχυντή CapsuleT Accelerator του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος και υποστηρικτής start-ups εταιρειών του τουρισμού; Πώς μπορεί να εξελιχθεί αυτό;

Να σας πω δύο γρήγορες αλήθειες. Εκεί που δεν μπορώ να προσφέρω φεύγω, εκεί που μπορώ να προσφέρω μένω. Στην Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών υπάρχει έργο, παραγόμενο έργο. Θεωρώ ότι όλα τα μέλη και ιδίως τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου λειτουργούν πολύ δυναμικά, λειτουργούν με ένα πολύ διαφορετικό τρόπο. Η ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια είναι πραγματικά σοβαρή. Ο πρόεδρος μας, ο Κρίστιαν Χατζημηνάς έχει αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας. Εκεί ξεκινά η σωστή δομή ενός φορέα.

Επίσης το Συμβούλιο Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών είναι εκπληκτικός μηχανισμός. Είναι από αυτά τα πράγματα που χαίρομαι που μπήκα. Γιατί το να είσαι μέσα σε ένα διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικού Πανεπιστημίου που μάλιστα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε μέγεθος στη χώρα με 30 χιλιάδες φοιτητές, είναι ένας πολύ ζωντανός χώρος. Βλέπεις πολύ καλά μυαλά, βλέπεις δυναμικές, προβλήματα, αλλά βλέπεις και την ανάπτυξη, τη δυνατότητα, την προοπτική μιας περιοχής και πώς μπορείς εσύ να είσαι μέρος της αλλαγής, της προοπτικής. Οπότε αυτά που κάνω τα κάνω επειδή τα πιστεύω. Αν δεν τα πιστεύω, σηκώνομαι και φεύγω.

-Κύριε Αγγελόπουλε, μια ακόμη ερώτηση. Τι λείπει από τον ελληνικό κλάδο της φιλοξενίας και της στρατηγικής που είναι απαραίτητο στοιχείο προκειμένου να προχωρήσει μπροστά;

Λοιπόν, αυτό που θα έπρεπε κανείς να επισημάνει είναι το εξής. Όσο μιλάμε για τουρισμό, δεν θα πετύχουμε ποτέ τίποτα. Η Ελλάδα παρέχει φιλοξενία. Το προϊόν της φιλοξενίας στην Ελλάδα συντίθεται. Τι εννοούμε συντίθεται, κάποιος φτιάχνει το κτηριακό, κάποιος φτιάχνει τις επιπλώσεις, κάποιος κάνει διακόσμηση, κάποιος φέρνει το αγροτικό προϊόν μέσα. Είναι μια σύνθεση κατά κάποιους, κοντά στα 400 επαγγέλματα συνθέτουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν.

Εμείς στην Πελοπόννησο, μιας και το λέγαμε νωρίτερα, έχουμε το Costa Navarino, την Grecotel και την Αldemar. Είναι σοβαρές επιχειρήσεις, οι οποίες κρατούν το πρόσημο ψηλά, αλλά είναι και οι μόνες που τελικά σηκώνουν όλο το φορτίο. Όσο μπορούν και έχουν δυνάμεις οι επιχειρηματίες, γίνονται πράγματα. Εκεί που δεν μπορούν οι επιχειρηματίες, δεν γίνονται πράγματα. Πρέπει λοιπόν να γυρίσουμε στη βασική αρχή της τριπλής έλικας, ειδικά στον τουρισμό: Πανεπιστημιακή κοινότητα, πολιτεία-τοπική αυτοδιοίκηση και επιχειρηματίες να σχεδιάζουμε μαζί και να συνεισφέρουμε όσο μπορεί ο καθένας για να φτιάξουμε το μοντέλο μιας περιοχής.